วัดพระธาตุแช่แห่ง
เป็นปุชนียสถานศักดิ์สิทธิ์ตั้งอยู่บนเนินทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่าน บริเวณที่เป็นศูนย์กลางเมืองน่านเดิม หลังจากย้ายมาจากเมืองบัว วัดพระธาตุแช่แห้งสร้างในสมัยเจ้าพระยาการเมือง (เจ้าผู้ครองนครน่าน ระหว่าง พ.ศ. ๑๘๖๙ - ๑๙๐๒) เพื่อเป็นที่ประดิษฐานพระมหาชินธาตุ เจ้า ๗ พระองค์ พระพิมพ์เงินและพระพิมพ์ทอง ที่ได้รับกพระราชทานจากพระมหาธรรมราชาลิไท เมื่อครั้งที่เจ้าพระยาการเมืองเสด็จไปช่วยสร้างวัดหลวงอภัย (วัดป่ามะม่วง จังหวัดสุโขทัยในปัจจุบัน) เมื่อ พ.ศ. ๑๘๙๗ องค์พระธาตุเป็นเจดีย์ทรงระฆัง รูปแบบของพระธาตุแช่แห้ง สันนิษฐานว่าได้รับอิทธิพลจากเจดีย์พระธาตุหริภุญไชย โดยรอบองค์บุด้วยทองจังโก (ทองดอกบวบทองเหลืองผสมทองแดง) ทางขึ้นสู่องค์พระธาตุเป็นตัวพญานาค หน้าบันเหนือประตูทางเข้าพระวิหารเป็นปูนปั้นลายนาคเกี้ยว ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ของศิลปกรรมเมืองน่าน พระธาตุแช่แห้งเป็นพระธาตุประจำปีเถาะ ชาวล้านนาเชื่อว่า หากได้เดินทางไป "ชุธาตุ" หรือนมัสการพระธาตุประจำปีเกิดจะได้รับอานิสงค์อย่างยิ่ง นอกจากนี้ บริเวณรอบวัดพระธาตุแช่แห้ง ประกอบไปด้วยพระอุโบสถ "พระธาตุชเวดากองจำลอง" สร้างสมัยพระเจ้าสุริยพงศ์ผริตเดชฯ โปรดให้สล่า (ช่าง) น้อยยอดคนเมืองลำพูนมาก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๑ "พระวิหารพุทธไสยยาศนื" สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๑๒๙ โดยนางแสดพลัว ชายาของพระยาหน่อเสถียรไชยสงครามเมืองน่าน (พ.ศ. ๒๑๐๓ - ๒๑๓๔) |
