วัดภูมินทร์
เดิมชื่อวัดพรหมมินทร์ เป็นวัดหลวงโดยสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๑๓๙ สมัยเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ต่อมามีการบูรณะครั้งใหญ่ นานถึง ๗ ปี สมัยเจ้าอนันตวรฤทธิเดช ราว พ.ศ. ๒๔๑๐ - ๒๔๑๗ ปลายสมัยรัชกาลที่ ๔ วัดภูมินทร์เป็นวัดใหญ่อยู่กลางเมืองน่าน ตัวอาคารสร้างเป็นทรงจัตุรมุข มองดูคล้ายอยู่บนหลังคาพญานาคขนาดใหญ่สองตัวเป็นทั้งพระอุโบสถ พระวิหาร และพระเจดีย์ในหลังเดียวกัน ใช้ประดิษฐานพระพุทธรูปขนาดใหญ่บนฐานชุกชีปางมารวิชัย ๔ องค์ หันพระพักตร์ออกด้านประตูทั้งสี่ทิศ ภายในวิหารทั้งสี่ด้านมีภาพจิตรกรรมฝาผนังแสดงเรื่องราวชาดก ตำนานพื้นบ้าน และวิถีชีวิตของชาวเมืองน่านในอดีต เช่น การแต่งกาย การทอผ้าด้วยกี่ทอมือ การติดต่อค้าขายกับต่างชาติ วิจิตรงดงาม ทั้งบานประตูยังมีงานแกะสลักที่ปราณีตบรรจงโดยช่างเมืองน่าน เป็นงานแกะสลักลึก ๓ ชั้นบนไม้สักทองลวด ลายเรือเถา นอกจากนี้บริเวณใกล้ๆ กันคือ "ข่วงเมือง" ลานโล่งขนาดใหญ่ใจกลางเมืองหรือหน้าวัดภูมินทร์ ใช้เป็นที่ประกอบพระราชพิธี รัฐพิธี และงานประเพณีต่างๆ เช่น ต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง การขัดขบวนเสด็จออกนอกเมือง การตั้งศพเจ้านายก่อนนำไปปลงหรือเผานอกเมือง การทำพิธีพุทธาภิเษก จัดแสดงมหรสพ พิธีสมโภชช้างเผือก พิธีสวนสนามฝึกซ้อมทหารและจัดกระบวนทัพ ตลอดจนเป็นที่นัดหมายและที่พักผ่อนหย่อนใจของชาวเมือง ปัจจุบันยังคงเป็นสถานที่ใช้ประกอบกิจกรรมสาธารณะอย่างสม่ำเสมอเช่นเมื่อร้อยกว่าปีก่อน |
